Адносіны Расіі і ЗША на сучасным этапе

  Балуеўскі Ю. Расійска-амерыканскія адносіны. Новая мадэль / / Міжнародная жыццё. - 2002. - № 8. - C. 48-58 Вэлдон К. Новае

Адносіны Расіі і ЗША на сучасным этапе

Дипломная работа

Экономика

Другие дипломы по предмету

Экономика

Сдать работу со 100% гаранией
атку шляху да такога роду мадэлі ўзаемадзеяння. Дасягнутае да гэтага часу практычнае напаўненне супрацоўніцтва паміж дзвюма краінамі яшчэ далёка ад гэтага партнёрства, што прадугледжвае акрамя пералічаных умоў яшчэ і высокую давернасць, а ў некаторых выпадках і ўзаемадапамога. Дырэктыўныя дакументы і практычныя крокі ЗША не даюць падстаў для высновы аб тым, што самі амерыканцы разглядаюць расійска-амерыканскія адносіны як партнёрскія. Наадварот, у іх знешняй палітыцы адбываецца пэўнае зніжэнне значнасці расійскай складнікам. [12, c. 5-16]

Расея, у адрозненне ад былога СССР, не з'яўляецца больш звышдзяржавай з глабальнымі інтарэсамі, якія знаходзяцца ў супярэчнасці з інтарэсамі ЗША. Гэта новая краіна, да таго ж знаходзіцца ў працэсе сваёй самаідэнтыфікацыі. У яе няма пакуль ні доўгатэрміновай стратэгіі развіцця, ні выразна рэгіянальных інтарэсаў, разумеюцца. Амаль усіх былых саюзнікаў СССР Расія страціла. Няма ў яе выразнага ўсведамлення аб тым, хто імі зараз.

Вядома, стан "расплывістасці" нацыянальных інтарэсаў Расіі не можа доўжыцца вечна. Рана ці позна гэтыя інтарэсы, а адсюль - межы магчымых саступак і кампрамісаў з расійскага боку, будуць ідэнтыфікаваныя. Тады будуць вызначаны і патэнцыйныя апаненты, і саюзнікі, і сябры, і партнёры. Тады, верагодна, складуцца, якасна іншыя перадумовы для ўзаемадзеяння з ЗША.

Ад тэрміна "партнёрства", магчыма, наогул варта было б адмовіцца, замяніўшы яго іншым, больш падыходным якія склаліся рэаліяў паняццем, напрыклад "канструктыўная (станоўчая) ўзаемадзеянне", калі ён не ўкараніўся ўжо настолькі трывала ў палітычным лексіконе. Ва ўсякім выпадку па абодва бакі неабходна больш збалансаванае ўзаемнае ўспрыманне, заснаванае на пачуцці здаровага сэнсу і цвярозай ацэнцы рэальнасці, пераход да прагматычнай, спакойнай і ўзважанай палітыкі.

Акрамя таго, было б важна ліквідаваць у расейска-амерыканскіх адносінах залішнюю дэкларатыўнасць і выключыць пастаноўку асобных загадзя невыканальных задач, няўдалыя спробы вырашыць якія здольныя толькі нанесці шкоду інтарэсам Расіі. У цэнтры працы з амерыканцамі павінна быць лінія на развіццё раўнапраўнага і ўзаемавыгаднага ўзаемадзеяння з ЗША, на захаванне справядлівага балансу інтарэсаў і прынцыпу ўзаемнасцi. Чым менш раўнапраўным яно будзе, тым менш шанцаў яно мае выжыванне. У гэтым сэнсе А.Козырев ў свой час сур'ёзна падарваў яго перспектывы, паколькі пагадзіўся на залежную ролю Расеі. У выніку ідэя партнёрства з амерыканцамі ў Расеі шмат у чым апынулася дыскрэдытаваць. Хацелася б спадзявацца, што цяперашнія палітыкі Расеі не стануць паўтараць гэтай памылкі.

Для таго каб пабудаваць партнёрства, неабходна дакладна ўяўляць меру супадзення нацыянальных інтарэсаў Расіі і ЗША. Калі адкінуць рыторыку, то варта канстатаваць, што ЗША выступаюць за такую палітычную і эканамічную стабілізацыю ў краіне, якая забяспечвала б незваротнасць рэформаў і адначасова стварала б умовы для будучых амерыканскіх інвестыцый у расійскую эканоміку. У Вашынгтоне ўсведамляюць небяспеку дэзінтэграцыі Расеі перш за ўсё з пункту гледжання пагрозы распаўсюджвання ядзернай зброі і ракетных тэхналогій (у выпадку распаду Расеі сітуацыя тут стане непараўнальна больш небяспечная, чым пасля распаду СССР) і таму зацікаўлены ў стабілізацыі сітуацыі на тэрыторыі былога СССР. У гэтым інтарэсы ЗША і Расіі супадаюць, хоць Злучаныя Штаты аб'ектыўна не зацікаўленыя ў захаванні за Расіяй - правапераемніцы СССР - ролі сур'ёзнага канкурэнта ў сусветных справах. З іншага боку, інтарэсам Расіі адказвае лінія на стрымліванне імперскіх амбіцый ЗША, процідзеянне іх спробам забяспечыць сабе статус адзінай звышдзяржавы, замацаванне ў сусветнай палітыцы тэндэнцыі да фарміравання шматпалярнага свету, ва ўмовах якога пры узаемным стрымліванні асноўных цэнтраў сілу Расія атрымлівае нашмат больш магчымасцяў рэалізацыі сваіх інтарэсаў у параўнанні з аднапалярным светам.

Доўгатэрміновай канструктыўнага ўзаемадзеяння паміж дзвюма краінамі спрыяюць і новыя выклікі міжнароднай бяспекі з боку іншых дзяржаў, якія прэтэндуюць на павышэнне свайго статусу ў іерархіі міжнародных адносін. Ва ўмовах сусветнага парадку, які фарміруецца пры адсутнасці прамога канфлікту інтарэсаў Расіі і ЗША ў іх ёсць агульны інтарэс ва стрымліванні іншых цэнтраў сілы і недапушчэнні ўзнікнення новых звышдзяржаў. Упершыню такога роду ўзаемадзеянне была ажыццёўлена паміж СССР і ЗША ў перыяд прыняцця адпаведных мер на ўварванне Ірака ў Кувейт. Сёння абедзве краіны кіруюцца агульнымі інтарэсамі ў процідзеянні міжнароднаму тэрарызму.

Нарэшце, фундаментальнай асновай партнёрства паміж Расіяй і ЗША ёсць агульная зацікаўленасць у фарміраванні стабільнай і бяспечнай сістэмы міжнародных адносін, а такім чынам, у наладжванні сілавога кіравання працэсамі сучаснага свету, у прадухіленні і ўрэгуляванні рэгіянальных канфліктаў. [36, c. 16-30]

Спроба ўсталяваць амерыканскі сусветны парадак, ва ўсякім выпадку на дадзеным этапе, пацярпела крушэнне. Такі парадак не мае перспектыў як безальтэрнатыўная тэндэнцыя сусветнага развіцця. Далейшыя спробы яго навязвання свеце сустрэнуць яшчэ большае супраціў з боку іншых суб'ектаў міжнародных адносін.

Асноўным плацдармам і ключавым рэгіёнам свету, вызначальным глабальную бяспеку, застаецца Еўразія.

Нарэшце, важна было б стварыць сетку рабочых груп па пытаннях двухбаковага супрацоўніцтва, уключаючы нераспаўсюджванне ядзернай зброі, кантроль над перадачай зброі і тэхналогій двайнога прызначэння, ваенна-тэхнічнае супрацоўніцтва, ажыццяўленне аперацый па падтрыманні міру.

Больш за відавочная таксама тэндэнцыя замацавання эканамічнай залежнасці Расіі ад ЗША і нежаданне даць ёй статус раўнапраўнага партнёра ў сусветным гандлі і міжнародным падзеле працы. Нярэдка робяцца спробы паставіць Расею ў падсправаздачны становішча ў галінах, звязаных з забеспячэннем бяспекі, у тым ліку ў сферы міратворчай дзейнасці ў зоне яе жыццёва важных інтарэсаў, экспарту ўзбраеньняў, вытворчасці расшчапляюцца матэрыялаў. Самі ж галоўнае, амерыканцы сур'езна асцерагаюцца, што праз некаторы час Расея можа праявіць актыўнасць ў эканамічным згуртаванні былых рэспублік Савецкага Саюза, што ў канчатковым выніку прывядзе да адраджэння саюзнай дзяржавы амаль у ранейшым якасці. У Вашынгтоне хацелі б бачыць Расею ў досыць аслабленым выглядзе, а не як сусветную дзяржаву, здольную канкураваць з ЗША ў розных рэгіёнах планеты. У гэтай сувязі ЗША дадаюць, і мяркуючы па ўсім, і надалей будуць прыкладаць намаганні для захавання на постсавецкай прасторы "геапалітычнага плюралізму", каб не дапусціць аднаўлення звышдзяржавы сусветнага значэння з ваенна-эканамічным патэнцыялам, параўнальным з патэнцыялам былога СССР.

Калі ж казаць пра Расею, то яе могуць задаволіць дзеянні ЗША, якія падрываюць механізмы калектыўнай міжнароднай бяспекі. Відавочна, што Расея далучылася да антытэрарыстычнай кааліцыі не з жадання дагадзіць ЗША і не для таго, каб атрымаць у абмен на гэта якія-небудзь палітычныя ці матэрыяльныя дывідэнды, - верб гэтым кардынальнае адрозненне яго пазіцыі ад паводзінаў некаторых іншых дзяржаў Цэнтральнай Азіі. Прыняўшы рашэнне аб падтрымцы ЗША, Расія кіравалася перш за ўсё сваімі нацыянальнымі інтарэсамі, якія супалі з інтарэсамі ЗША. Разам з тым у ходзе антытэрарыстычнай аперацыі ЗША выразна прасыгналізавалі, што ні РБ ААН, ні АБСЕ, ні іншыя міжнародныя арганізацыі, здольныя забяспечыць прававую аснову для здзяйсняных імі - хай справядлівых - дзеянняў, ім не патрэбныя. У выніку сёння ўвесь свет, уключаючы арабскі Ўсход, лішні раз пераканаўся ў тым, што чалавецтва ўступіла ў новае стагоддзе, у якім, як і раней, вяршэнстве з'яўляюцца не прынцыпы розуму і гуманізму і нават не нормы міжнароднага права, а фактар сілу, што робіць свет яшчэ больш далікатным і безабаронным.

На першы план расейска-амерыканскага ўзаемадзеяння выходзіць сёння, зразумела, сумеснае процідзеянне міжнароднаму тэрарызму. Міжнародны тэрарызм практычна непаражальны для сучасных метадаў вядзення вайны. Аднаасобныя дзеянні нават такой магутнай краіны, як ЗША, не вырашаць праблему. Неабходны калектыўны орган, здольны аператыўна і без шкоды для мірнага грамадзянскага насельніцтва знішчаць гнязда тэрарыстаў па ўсёй планеце. Калегіяльны шлях барацьбы са злом тэрарызму - адзіна магчымы і эфектыўны. Аднак вопыт апошніх гадоў паказвае, што існуючыя міжнародныя арганізацыі уключаючы НАТА не здольныя ў сілу сваёй забюракратызаванасць і непаваротлівасці аператыўна і эфектыўна рэагаваць на нечаканыя выклікі ў гэтай сферы. [19, c. 151-153]

Разгром сусветнага тэрарыстычнага цэнтра, якім быў талибский Афганістан, - вядома, неабходная, але толькі першая, пачатковая фаза агульнасусветнай антытэрарыстычнай барацьбы. Уяўляецца, што адначасова павінна ажыццявіцца і другая фаза - фаза фарміравання саюза з усімі канструктыўнымі сіламі ў ісламскім свеце, узаемадзеяння з ім у справе разбурэння ўсёй, перш за ўсё ваеннай і фінансавай інфраструктуры сусветнага "ісламскага інтэрнацыяналу" (не стаўленне, мае, ісламу), прадухілення далейшай радыкалізацыі мусульман шляхам раўнапраўнага ўзаемадзеяння і супрацоўніцтва з імі. У гэтым плане Расія мае унікальным вопытам, якім яна магла б падзяліцца з ЗША і з іншымі членамі антытэрарыстычнага альянсу. Магчыма, гэта прадугледжвае стварэнне спецыяльнага двухбаковага, а затым і шматбаковага механізму.

Найважнейшым напрамкам двухбаковага ўзаемадзеяння на бліжэйшыя гады будзе заставацца супрацоўніцтва ў ваенна-палітычнай вобласці. Галоўнае тут - дамагацца ліквідацыі неадпаведнасці паміж абвешчаным стратэгічным партнёрствам і захаваннем мадэлі ўзаемнага ядзернага стрымлівання ў адносінах паміж дзвюма дзяржавамі, а ў перспектыве - дасягнення дазаванай ўзаемнай кіравальнасці ваенных патэнцыялаў, гэта значыць прадастаўленне ўзаемнага ўплыву на кірунак абаронных намаганняў абодвух бакоў на ранніх этапах прыняцця адпаведных палітычных рашэнняў.

Паводле ацэнак шэрагу нашых экспе

Похожие работы

<< < 1 2 3 4 5 6 7 8 > >>