Вобразы кахання ў беларускім арнаменце

Курсовой проект - Культура и искусство

Другие курсовые по предмету Культура и искусство

Для того чтобы скачать эту работу.
1. Подтвердите что Вы не робот:
2. И нажмите на эту кнопку.
закрыть



МИНИСТЕРСТВО ОБРАЗОВАНИЯ РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ

УЧРЕЖДЕНИЕ ОБРАЗОВАНИЯ БАРАНОВИЧСКИИ

ГОСУДАРСТВЕННЫЙ УНИВЕРСИТЕТ

Факультет педагогический

Кафедра технологии и изобразительного искусства

 

 

 

 

 

 

 

 

 

КУРСОВОЙ ПРОЕКТ

по дисциплине Конструирование и моделирование одежды

Тема Вобразы кахання ў беларускім арнаменце

 

 

 

 

 

 

 

 

Барановичи 2009

 

ЗМЕСТ

 

УВОДЗІНЫ

РАЗДЗЕЛ 1. ГІСТАРЫЧНЫЯ ЗВЕСТКІ АБ АСАБЛІВАСЦЯХ АРНАМЕНТУ

1.1Гісторычныя звесткі аб асаблівасцях арнаменту славянскіх народаў

1.1.1 Асаблівасці рускага арнаменту

1.1.2 Арнаментальныя матывы ў дэкаратыўным мастацтве украінскага народа

1.1.3 Першыя даследаванні матэрыяльнай культуры Беларусі

1.2 Тэарэтычны аспект вывучэння арнамента

1.2.1 Паняцце арнаменту і яго класіфікацыйная характарыстыка

1.2.2 Кампазіцыя арнаменту і яе асноўныя матывы

РАЗДЗЕЛ 2. АНАЛІЗ ТЭМАТЫКІ ЛЮБВІ Ў БЕЛАРУСКІМ АРНАМЕНЦЕ

2.1 Вобразы кахання ў беларускім арнаменце

2.1.1 Лада як сімвал кахання і прыгажосці

2.1.2 Зязюля як сімвал няшчаснага кахання

2.1.3 Русалка як сімвал трагічнага нераздзеленага кахання

2.1.4 Голуб і галубка як сімвалы кахання

2.1.5 Ружа як сімвал прыгажосці і кахання

2.2 Вобразы любві ў беларускім арнаменце як сэнсавае дапаўненне вобразаў кахання

2.2.1Маці-зорка як сімвал любові і міласэрнасці

2.2.2Маці Аранта як вобраз Багіні

2.2.3Маці і дзіця як вобраз ўвасаблення любові, дабрыні прыгажосці

2.2.4Родная Маці як сімвал вялікай і бескарыслівай Любові

2.2.5Вобрызы любві да Бацькаўшчыні

2.2.6Тэматыка кахання ў вобразах беларускіх святаў (Купалле і вяселле)

2.2.7Песня як вобраз выражэння кахання

2.2.8Элементы любві і кахання ў вобразах чалавека

ЗАКЛЮЧЭННЕ

СПІС ВЫКАРЫСТАНЫХ КРЫНІЦ

УВОДЗІНЫ

 

Адным з яскравых помнікаў нашай беларусскай нацыянальнай культуры зяўляеццца мастацтва вышывання і астаўленныя ў спадчыну вышытыя вырабы.

Сучасныя майстры запазычаюць з скарбніц народнай спадчыны цудоўныя ўзоры, выкарыстоўваюць як старадаўнія, больш складаныя, так і новыя - дэкаратыўныя, лягчэйшыя ў выкананні - швы, ствараючы новыя ўзоры народнай творчасці.

Беларусскі арнамент змяшчае вялікую колькасць узораў, якія маюць сваю мову і сваю гісторыю.

Ў вышыўцы значнае месца займаюць вобразы кахання і вобразы любві. Аб гэтым сведчыць вялікая колькасць вырабаў з элементамі любоўнай тэматыкі.

Каханне і любоў адныя з вечных і моцных пачуццяў народа, якія дапамагаюць ствараць ў мастацтве неверагодныя вобразы і кампазіціі.

Вышытыя рэчы можна прачытаць. Яны змяшчаць у сабе цэлыя гісторыі і лес людзей.

Многія вучоныя напраўляюць сваю дзейнасць на растлумачванне вобразаў у беларускім арнаменце, у тым ліку і вобразаў кахання.

Такім чынам абектам нашага курсавога праекту зяўляецца беларускі народны арнамент.

Прадметам нашай дейнасці выступаюць вобразы кахання ў беларускім народным арнаменце.

Мэта: 1) аналіз вобразаў кахання ў беларускім арнаменце;

2) выкананне арнаментальнага пано Гісторыя кахання

Задачамі праекту зяўляюцца наступныя:

  1. Аналіз метадычнай, перыядычнай, навуковай і інцэклапедычнай літаратуры;
  2. Адзначыць пэўныя асаблівасці рускага і украінскага арнаментаў;
  3. Вызначыць некаторыя асаблівасці беларусскага арнаменту;
  4. Вызначыць роль вобразаў кахання ў беларускім арнаменце.

Першыя даследчыкі матэрыяльнай культуры беларусаў М. Я. Нікіфароўскі, Е. Р. Раманаў, І. А. Сербаў і іншыя імкнуліся зафіксаваць асаблівасці вышытых узораў.

Найбольш дакладна разглядае вобразы кахання ў сваей кнізе Беларускі арнамент аўтар і даследчык Кацар М.С , які вызначае найбольш распаўсюджаныя вобразы кахання і таксама вобразы любві ў беларускім арнаменце. Прыводзіць варыяціі вобразаў па розным рэгіенам нашай Бацькаўшчыны.

Адной з асноўных праблем сучаснага даследавання вобразаў кахання ў беларускім арнаменце зяўляецца праблема растлумачэння некатарых вобразаў, якія маюць аўтабіяграфічны характар.

Такім чынам, вобразы кахання як і шматлікія іншыя вобразы зяўлюцца неадемнай часткай гісторыі беларускага мастацтва так і часткай сучаснага.

 

РАЗДЗЕЛ 1ГІСТАРЫЧНЫЯ ЗВЕСТКІ АБ АСАБЛІВАСЦЯХ АРНАМЕНТУ

 

1.1Гісторычныя звесткі аб асаблівасцях арнаменту славянскіх народаў

 

1.1.1Асаблівасці рускага арнаменту

Мастацтва вышывання мае шматвяковую гісторыю. Аб існаванні вышыўкі ў эпоху Старажытнай Русі кажуць знаходкі археолагаў, якія адносяцца да 9-10 стагоддзяў. Гэта фрагменты адзення, упрыгожаныя ўзорамі, выкананыя залатымі ніткамі. Залатым швом у далёкія часы ўпрыгожвалі прадметы быту, адзенне шляхты.

Паступова мастацтва вышывання распаўсюджваецца паўсюдна. Ў абіход ўвайшло слова арнамент.

Слова арнамент у перакладзе з лацінскага азначае упрыгожваць.

Арнамент выконваюць на вырабах прыкладнога мастацтва, таму ён зяўляецца неадемнай часткай гэтага выраба і цалкам залежыць ад яго формы, матэрыялу і прызначэння .

Пры перапрацоўцы малюнка ў арнамент адбіраюцца асноўныя, характэрныя рысы прадмета (напрыклад, кветкі, птушкі).

Пры стварэнні ўзораў для сучасных вырабаў мастакі часта выкарыстаюць матывы сялянскай вышыўкі 18- 19 стагоддзяў, у якіх заўсёды захоўваюцца прынцыпы арнаментальнай кампазіцыі.

Трактоўка ва ўзорах матываў расліннага або жывёльнага паходжання залежыць ад характару арнаменту, фактуры тканіны, тэхнікі выканання. Так, напрыклад, арнамент ягад і лісцяў ў трактоўцы можа быць розным і залежыць ад таго, якімі швамі ен будзе выкананы.

Характар кампазіцыі ў большай ступені вызначаецца рытмам заканамерным чаргаваннем асобных элементаў або групы элементаў у арнаменце, што спрыяе дасягненню выразнасці кампазіцыі, выразнасці яе ўспрымання.

Для пабудовы арнаменту могуць быць выкарыстаныя геаметрычныя формы (трыкутнікі, квадраты, зоркі, акружнасці і г.д. ), а таксама хвалепадобныя, ламаныя лініі, спіралі (малюнак 1.1.1.1) і г.д., раслінныя матывы (лісце, кветкі, галіны, дрэвы і г. д.), малюнак выяў жывёл (казуркі, птушкі, рыбы, звяры), а таксама постаць чалавека ў вельмі абагульненай форме. Часам у арнаменце геаметрычныя формы спалучаюцца з матывамі прыроды. Усе часткі арнаменту павінны быць супамернымі.

Часам матывы ва ўзоры не паўтараюцца. Узор можа будавацца на аснове сіметрыі і асіметрыі. Такі ўзор таксама будзе арнаментальным.

Для ўзораў рускага арнаменту характэрна сіметрыя - заканамернае размяшчэнне асноўных ліній, формаў, фарбаў адносна гарызантальнай або вертыкальнай восяў сіметрыі. Малюнак можа быць пабудаваны адносна адной, а таксама двух або некалькіх восяў сіметрыі.

Пабудова кампазіцыі можа быць заснавана на прынцыпе раўнавагі, калі часткі ўзору ўраўнаважваюць адзін аднаго і становіцца часткай узору.

Плоскасць абруса або сурвэткі можа быць падзеленая на квадраты, а ў іх можа размяшчацца ўзор.

Па характары ўзораў і прыёмаў іх выканання рускі арнамент вельмі разнастайны. Асобныя вобласці, а часам і раёны, мелі свае характэрныя прыёмы, матывы арнаменту, каляровыя рашэнні. Гэта шмат у чым вызначалася мясцовымі ўмовамі, побытам, звычаямі, прыродным асяроддзем.

Рускі арнамент мае свае нацыянальныя асаблівасці, ен адрозніваецца ад арнаменту іншых народаў. Вялікую ролю ў ёй адыгрывае геаметрычны арнамент і геаметрычныя формы раслін і жывёл: ромбы ( малюнак 1.1.2 ), матывы жаночай постаці ( малюнак 1.1.1.3), птушкі ( малюнак 1.1.1.4), дрэва або квітнеючага куста (малюнак 1.1.1.5), а таксама барса з паднятай лапай.

У форме ромба, круга, разеткі адлюстроўвалася сонца знак цеплыні, жаночая постаць і квітнеючае дрэва ўвасаблялі урадлівасць зямлі, птушка сімвалізавала прыход вясны. Размяшчэнне узору і прыёмы арнаменту былі арганічна звязаныя з формай адзення, якое шылі з прамых кавалкаў тканіны.

Арнамент размяшчалі ўздоўж злучальных швоў.

У вышыўцы па намаляваным контуры, пераважалі ўзоры расліннага характару [4, с.31].

Найболей распаўсюджаным матывам у арнаменце народнай вышыўкі зяўляецца ромб. У вышыўцы розных народаў ён выглядае па-рознаму і мае розныя значэнні. Ромб з гаплікамі ў вышыўцы разглядаецца як знак урадлівасці, звязаны з паданнем аб маці - прамаці непасрэдным пачатку ўсіх нараджэнняў на зямлі [3, с.45].

Самыя распаўсюджаныя прыёмы вышыўкі - крыж, размалёўка, выразы, белы радок, скразное швіва, выкананае па сетцы, белая і каляровая роўнядзь. Часцей за ўсё ўзоры выконваліся чырвонымі ніткамі па белым фону або белымі па чырвоным. Вышывальшчыцы ўмела выкарысталі фон як адзін з элементаў узору. Квадрацікі і палоскі ўсярэдзіне буйных постацяў птушкі - павы, барса або дрэва вышываліся сіняй, жоўтай і цёмна-чырвонай поўсцю [5, с.85].

Народных мастацкія творы вышыўкі маюць неабмежаваны попыт як на рускай зямлі, так і за мяжой [4, с.34].

Такім чынам, для рускай вышыўкі характэрны матывы геаметрычнага і расліннага арнамента, размешчанага ў выглядзе прамых палос, якія падкрэсліваюць бок адзення. У маляўнічых арнаментах, якія ўпрыгожвалі ручнікі, вышываліся малюнкі фантастычных звяроў, птушак, раслін.

 

1.1.2Арнаментальныя матывы ў дэкаратыўным мастацтве украінскага народа

Гісторыя народнай вышыўкі ва Украіне сыходзіць каранямі ў глыбіню стагоддзяў. Дадзеныя археалагічных раскопак і сведчан